Festiwal Kultury Kresowej w Mrągowie — pełna historia | Mrągowo Bus

Festiwal Kultury Kresowej odbywa się w Mrągowie od 1995 roku i od początku miał jasno określony cel: pokazywać dorobek polskich środowisk żyjących poza obecnymi granicami kraju, pomagać zespołom i organizacjom kresowym podtrzymywać tradycję oraz tworzyć przestrzeń bezpośrednich spotkań artystów, mieszkańców i publiczności.

Pierwsza edycja odbyła się w dniach 9–13 sierpnia 1995 roku. Uczestniczyło w niej dziewięć zespołów z Litwy, Białorusi i Ukrainy, m.in. „Wileńszczyzna”, Chór „Echo”, „Lechici” i „Wesoły Lwów”. Ze strony polskiej pojawili się m.in. Barbara Wachowicz, Czesław Niemen oraz Zespół Pieśni i Tańca „Warmia”. Koncerty prowadzili m.in. Agata Młynarska i pochodzący z Mrągowa Wojciech Malajkat.

Druga edycja w 1996 roku zgromadziła już 417 wykonawców z dwunastu zespołów. Wprowadzono plener plastyków wileńskich, a do tradycji imprezy zaczął wchodzić korowód ulicami miasta. W 1997 roku festiwal uzyskał silne zainteresowanie ogólnopolskich mediów i patronat telewizyjny TVP2.

To nie jest zwykły festiwal folklorystyczny. Jego osią jest pamięć o polskiej kulturze Kresów: pieśni, tańcu, języku, obrzędach, literaturze, rękodziele i rodzinnych tradycjach zachowanych przez Polaków na Litwie, Ukrainie, Białorusi i w innych środowiskach kresowych.

Dlatego program nigdy nie ogranicza się do jednego koncertu. Obejmuje spotkania autorskie, wystawy, malarstwo, rękodzieło, kiermasze, warsztaty, wspólne śpiewanie, potańcówki, mszę, korowód i wielki Koncert Galowy. W archiwum szczególnie ważne są nazwy zespołów i miejscowości, z których przyjeżdżają — to dokument żywej polskiej kultury poza krajem.

Edycja 2026 odbywała się w dniach 6–9 sierpnia. Występy i wydarzenia rozłożono pomiędzy amfiteatr, Mrągowskie Centrum Kultury, Skwer Jana Pawła II i kościół św. Wojciecha.

Zespoły zapowiedziane na 31. edycję

Litwa

Ukraina

Białoruś

W tym przypadku szczególną wartość mają nie tylko plakaty, lecz także fotografie zespołów, programy gal, listy miejscowości, katalogi wystaw i rękodzieła. Każda edycja dokumentuje bowiem nie tylko wydarzenie w Mrągowie, ale również kondycję polskich środowisk artystycznych na Kresach.

Opis przygotowano jako archiwum Mrągowo Bus na podstawie materiałów organizatorów, Miasta Mrągowo, Mrągowskiego Centrum Kultury oraz Informacji Turystycznej. W miejscach, gdzie zachowały się jedynie wybrane archiwalne programy, podajemy potwierdzone kamienie milowe zamiast dopisywać nieudokumentowane szczegóły.